ภาษีเงินได้นิติบุคคลและภาษีมูลค่าเพิ่ม กรณีเงินค่าบริการฝากทรัพย์

บริษัทฯ ประกอบกิจการจำหน่ายรถยนต์ฮอนด้า และอะไหล่รถยนต์ทั้งขายปลีกและขายส่ง

ให้บริการซ่อมและพ่นสีรถยนต์ รถยนต์ที่จำหน่ายส่วนใหญ่ บริษัทฯ จะซื้อจากบริษัท ก. จำกัด ซึ่งเป็น

ผู้ผลิตและจำหน่ายรถยนต์ฮอนด้าให้แก่บริษัทฯ แต่ผู้เดียว โดยทั้งสองฝ่ายจะตกลงประมาณการปริมาณการ

ซื้อและการผลิตในแต่ละช่วงเวลาต่อมากลางปี พ.ศ. 2540 ภาวะเศรษฐกิจถดถอย บริษัทฯ จำหน่าย

รถยนต์ไม่ได้ตามที่ประมาณการไว้ ทำให้ไม่สามารถรับมอบรถยนต์จากผู้ผลิตได้ จึงตกลงให้ผู้ผลิตเป็น

ผู้รับผิดชอบดูแลรักษารถยนต์ดังกล่าวแทนบริษัทฯจนกว่าบริษัทฯ จะสามารถรับมอบรถยนต์ได้ โดยผู้ผลิตจะ

คิดค่าตอบแทนในการดูแลรักษารถยนต์จากบริษัทฯ ซึ่งทั้งสองฝ่ายเรียกค่าตอบแทนนี้ว่า “ค่าเสียหาย”

บริษัทฯ หารือว่า

(1) บริษัทฯ สามารถนำเงินค่าเสียหายไปถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิตาม

ประมวลรัษฎากรได้หรือไม่

(2) ผู้ผลิตซึ่งเรียกเก็บค่าเสียหายดังกล่าว มีหน้าที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มและ

ออกใบกำกับภาษีหรือไม่

1. ประเด็นการโอนกรรมสิทธิ์ในรถยนต์ที่ตกลงซื้อขาย

บริษัทฯ กับบริษัท ก. จำกัด ได้ตกลงซื้อขายรถยนต์โดยประมาณการปริมาณการซื้อและ

การผลิตในแต่ละช่วงเวลา กล่าวคือ ผู้ผลิตจะต้องผลิตรถยนต์จำหน่ายให้บริษัทฯ และบริษัทฯ จะต้องซื้อ

รถยนต์จากผู้ผลิตตามจำนวนที่ประมาณการไว้ กรณีดังกล่าวถือว่ามีสัญญาซื้อขายเกิดขึ้นแล้วแต่กรรมสิทธิ์ใน

สินค้ายังไม่โอนไปยังผู้ซื้อตามมาตรา 458 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื่องจากทรัพย์สินที่ซื้อ

ขายยังมิได้กำหนดลงไว้แน่นอนจนกว่าจะได้ผลิตแล้วเสร็จ อันเป็นการบ่งตัวทรัพย์สินนั้นออกมาเป็นจำนวน

ที่แน่นอนแล้ว กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินที่ซื้อขายจึงจะโอนมายังผู้ซื้อตามมาตรา 460 แห่ง

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ดังนั้น บริษัทฯ จึงเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์รถยนต์ดังกล่าว เมื่อผู้ผลิตผลิต

รถยนต์แล้วเสร็จ

2. ประเด็นค่าตอบแทนในการดูแลรักษารถยนต์

กรณีบริษัทฯ ตกลงให้ผู้ผลิตดูแลรักษารถยนต์ของบริษัทฯ จนกว่าจะรับมอบได้ในอนาคต

ถือว่าบริษัทฯ (ผู้ฝาก) ส่งมอบทรัพย์สินให้แก่ผู้ผลิต (ผู้รับฝาก) และผู้รับฝากตกลงว่าจะเก็บรักษา

ทรัพย์สินไว้ในอารักขาของตนแล้วจะคืนให้ อันเป็นสัญญาฝากทรัพย์ตามมาตรา 657 แห่ง

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ดังนั้น

(1) กรณีบริษัทฯ จ่ายเงินให้แก่ผู้ผลิตเป็นค่าตอบแทนในการรับดูแลรักษารถยนต์ ถือ

เป็นรายจ่ายเพื่อหากำไรหรือเพื่อกิจการโดยเฉพาะ บริษัทฯ มีสิทธินำมาถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณ

กำไรสุทธิได้ ไม่ต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี (13) แห่งประมวลรัษฎากร

(2) กรณีผู้ผลิตรับดูแลรักษารถยนต์ให้บริษัทฯ เป็นการให้บริการรับฝากทรัพย์ตาม

มาตรา 657 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เข้าลักษณะเป็นการให้บริการตามมาตรา 77/1(10)

แห่งประมวลรัษฎากร ผู้ผลิตซึ่งรับฝากทรัพย์จึงมีหน้าที่เสียภาษีมูลค่าเพิ่มตามมาตรา 77/2(1) แห่ง

ประมวลรัษฎากร และออกใบกำกับภาษีในทันทีที่ความรับผิดในการเสียภาษีมูลค่าเพิ่มเกิดขึ้นตามมาตรา

86 แห่งประมวลรัษฎากร