ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา กรณีประเภทของเงินได้พึงประเมิน

นาย ก. เป็นตัวแทนจำหน่ายสินค้าประเภทวัสดุอุปกรณ์ก่อสร้างของบริษัท ข. โดยลูกค้าจะติดต่อนาย ก. ผ่านเพจใน Facebook ซึ่งเมื่อตกลงแบบอาคาร วัสดุที่ใช้ และประเมินราคาเบื้องต้นแล้ว นาย ก. ในฐานะตัวแทนจำหน่ายจะดำเนินการออกแบบอาคารในรูป 3 มิติ เพื่อให้เห็นภาพรวมของอาคาร พร้อมทำใบเสนอราคาค่าก่อสร้างระบุวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้และค่าแรงงานส่งให้บริษัท ข. พิจารณา ซึ่งการเป็นตัวแทนจำหน่ายดังกล่าวบริษัท ข. มิได้กำหนดคุณสมบัติหรือเงื่อนไขของผู้สมัครตัวแทนจำหน่ายให้ต้องมีใบประกอบวิชาชีพวิศวกรรม และตัวแทนจำหน่ายอาจว่าจ้างบุคคลอื่นในการออกแบบอาคารในรูป 3 มิติได้

เมื่อนาย ก. ออกแบบอาคารในรูป 3 มิติแล้ว ลูกค้าจะนำแบบอาคารดังกล่าวไปให้วิศวกรที่ลูกค้าเป็นผู้จัดหาทำการถอดแบบเพื่อทำแบบแปลนที่กำหนดรายละเอียดตามหลักวิศวกรรม เช่น ขนาดของเสาหรือคานที่จะใช้ก่อสร้าง และวิศวกรของลูกค้าจะเป็นผู้ลงลายมือชื่อรับรองแบบในฐานะวิศวกรโครงสร้างเพื่อใช้ขออนุญาตก่อสร้างจากหน่วยงานส่วนท้องถิ่น เมื่อได้รับอนุญาตให้ก่อสร้างแล้วลูกค้าจะแจ้งบริษัท ข. เพื่อทำสัญญาผลิตและติดตั้งอาคารสำเร็จรูป บริษัท ข. จะนำแบบที่ได้รับอนุญาตให้ก่อสร้างแล้วมาแปลงเป็นแบบของชิ้นส่วนสำเร็จรูป เช่น เสา โครงหลังคา เป็นต้น โดยวิศวกรหรือสถาปนิกของบริษัท ข. เป็นผู้ลงลายมือชื่อรับรองแบบดังกล่าว

บริษัท ข. จะทำสัญญาฯ กับลูกค้าแต่ละรายโดยตรง โดยมีนาย ก. ลงลายมือชื่อในสัญญาในฐานะตัวแทนจำหน่ายเพียงอย่างเดียว และบริษัท ข. จะเป็นผู้ผลิตและติดตั้งอาคารสำเร็จรูปทั้งหมด จัดหาแรงงานและรับผิดชอบหากมีความเสียหายเกิดขึ้น รวมถึงเป็นผู้รับชำระราคาค่าก่อสร้าง แต่ละสัญญาฯ มีการกำหนดชำระเงินและส่งมอบงานแบ่งออกเป็น 5 งวด นาย ก. จะได้รับส่วนแบ่งร้อยละ 7 ถึงร้อยละ 8 ของค่างวดแต่ละงวด เป็นค่าส่งเสริมการขาย โดยบริษัท ข. จะแบ่งจ่ายเมื่อบริษัท ข. ได้รับชำระเงินจากลูกค้าแต่ละงวด ดังนั้น เงินได้ดังกล่าวถือเป็นเงินได้ประเภทใด อย่างไร

กรณีที่นาย ก. ทำสัญญาเป็นตัวแทนจำหน่ายสินค้าประเภทวัสดุอุปกรณ์ก่อสร้าง กับบริษัท ข. นั้น ในการเป็นตัวแทนจำหน่ายวัสดุก่อสร้าง นาย ก. จะเป็นผู้ติดต่อกับลูกค้าเพื่อกำหนดแบบอาคาร วัสดุก่อสร้างที่ใช้ และราคาเบื้องต้น แล้วนาย ก. จะออกแบบอาคารในรูป 3 มิติ ซึ่งยังไม่มีการระบุรายละเอียดของโครงสร้างอาคารตามหลักวิศวกรรม พร้อมทำใบเสนอราคาค่าก่อสร้างระบุวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้และค่าแรงงานส่งให้บริษัท ข. เป็นผู้พิจารณา บริษัท ข. จะทำสัญญารับจ้างผลิตและติดตั้งอาคารสำเร็จรูปและรับชำระราคาจากลูกค้า รวมทั้งรับผิดชอบหากเกิดความเสียหายหรือชำรุดบกพร่องจากการก่อสร้าง โดยนาย ก. จะลงนามในสัญญาในฐานะตัวแทนจำหน่ายและไม่ต้องรับผิดหากเกิดความเสียหายใดกับลูกค้า และจะได้รับค่าตอบแทนเป็นส่วนแบ่งจากรายได้ของแต่ละสัญญาที่ลูกค้าตกลงทำกับบริษัท ข. กรณีจึงเห็นได้ว่า นาย ก. ทำการหาลูกค้าเพื่อให้มีการว่าจ้างผลิตและติดตั้งอาคารสำเร็จรูป โดยนาย ก. ออกแบบอาคารด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ในรูป 3 มิติ เพื่อให้ลูกค้าเห็นภาพรวมของอาคาร พร้อมประเมินราคาค่าวัสดุอุปกรณ์และค่าแรงงานเบื้องต้นตามราคาและเงื่อนไขที่บริษัท ข. เป็นผู้กำหนด เข้าลักษณะเป็นการกระทำการแทนบริษัท ข. จัดการให้ลูกค้าเข้าทำสัญญาว่าจ้างก่อสร้างและซื้อวัสดุอุปกรณ์ที่ตนเองเป็นตัวแทนจำหน่ายให้กับบริษัท ข. อันเป็นการรับทำงานให้กับบริษัท ข. ดังนั้น เงินส่วนแบ่งรายได้ร้อยละ 7 ถึงร้อยละ 8 ของราคางานผลิตและติดตั้งอาคารสำเร็จรูปแต่ละสัญญา และค่าตอบแทนต่าง ๆ ในฐานะตัวแทนจำหน่ายสินค้าที่นาย ก. ได้รับจึงเข้าลักษณะเป็นเงินได้จากการรับทำงานให้กับบริษัท ข. อันเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (2) แห่งประมวลรัษฎากร