ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา กรณีเงินค่าทดแทนจากการจัดซื้อที่ดินส่วนที่เหลือจากการเวนคืน

1. นาง ก. ได้ยื่นฟ้องส่วนราชการต่อศาลปกครองสูงสุด ในคดีพิพาทเกี่ยวกับความรับผิดอย่างอื่นของหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐ อันเกิดจากการใช้อำนาจตามกฎหมาย และการทำละเมิด สรุปความในคำฟ้องได้ว่า นาง ก. เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินเนื้อที่ 9 ตารางวา และสิ่งปลูกสร้างบนที่ดินเป็นอาคารพาณิชย์ 2 ชั้น ต่อมา ได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน เพื่อสร้างทางหลวงเทศบาล และได้เวนคืนที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างดังกล่าว จำนวน 5 ตารางวา ส่วนที่ดินที่เหลือเนื้อที่ 4 ตารางวา นาง ก. ได้ขอให้ส่วนราชการเวนคืนหรือรับซื้อที่ดินส่วนที่เหลือ ซึ่งศาลปกครองสูงสุดได้มีคำพิพากษาให้ส่วนราชการดำเนินการจัดซื้อที่ดินส่วนที่เหลือจากการเวนคืน จำนวน 4 ตารางวา ตามที่นาง ก. ได้ร้องขอ

2. จึงหารือว่า

2.1 กรณีส่วนราชการจัดซื้อที่ดินส่วนที่เหลือจากการเวนคืน จำนวน 4 ตารางวา เงินค่าทดแทนจากการจัดซื้อที่ดินส่วนที่เหลือดังกล่าว จะได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหรือไม่

2.2หากไม่ได้รับการยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา บุคคลใดจะต้องรับภาระในการชำระภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และต้องยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษีที่ใด

1. เงินค่าทดแทนตามกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ ที่จะได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามมาตรา 42(17) แห่งประมวลรัษฎากร ประกอบกับข้อ 2(29) แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ 126 (พ.ศ. 2509) ออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร ลงวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2509 นั้น ต้องเป็นเงินค่าทดแทนที่ได้รับเนื่องจากมีการเวนคืนที่ดินตามพระราชบัญญัติ ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 ดังนั้น เงินค่าทดแทนจากการจัดซื้อที่ดินส่วนที่เหลือจากการเวนคืน นอกเหนือจากที่ตราไว้ในพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนตามมาตรา 6 แห่งพระราชบัญญัติ ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 จึงมิใช่เงินค่าทดแทนตามกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ และไม่ได้รับการยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามมาตรา 42(17) แห่งประมวลรัษฎากร ประกอบกับข้อ 2(29) แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ 126 (พ.ศ. 2509)ฯ

2. เงินค่าทดแทนจากการจัดซื้อที่ดินส่วนที่เหลือจากการเวนคืน นอกเหนือจากที่ตราไว้ในพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน เข้าลักษณะเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(8) แห่งประมวลรัษฎากร ผู้มีเงินได้ต้องนำไปรวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามมาตรา 56 แห่งประมวลรัษฎากร โดยยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษีได้ที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขาที่ผู้มีเงินได้มีภูมิลำเนา