ภาษีเงินได้และภาษีมูลค่าเพิ่ม กรณีการได้รับสิทธิประโยชน์ตอบแทนจากการก่อสร้าง อสังหาริมทรัพย์ในที่ดินของบุคคลอื่น

ห้างหุ้นส่วนจำกัด ธ. เป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ได้ทำสัญญาร่วมลงทุนกับมหาวิทยาลัยราชภัฏ พ. โดยห้างฯ เป็นผู้ลงทุนทำการก่อสร้าง อาคารหอพักนักศึกษาด้วยทุนทรัพย์ของห้างฯ และมหาวิทยาลัยฯ มีกำหนดชำระคืนเงินลงทุนตาม

เงื่อนไข ดังนี้คือ

(1) ชำระคืนเงินลงทุนเป็นรายเดือนเป็นระยะเวลา 20 ปี

(2) ชำระคืนเงินลงทุนก่อนครบกำหนดระยะเวลา 20 ปี

(3) ชำระคืนเงินลงทุนทันทีเมื่อการก่อสร้างเสร็จ

ห้างฯ จึงขอทราบว่า การดำเนินการของห้างฯ อยู่ในบังคับต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มหรือไม่ และภาษีซื้อที่ห้างฯ ได้ถูกเรียกเก็บ ห้างฯ มีสิทธิขอคืนภาษีซื้อได้หรือไม่ และการรับรู้รายได้ของห้างฯ จะบันทึกรายการบัญชีอย่างไร

เนื่องจากการที่ห้างฯ ก่อสร้างอาคารลงบนที่ดินของมหาวิทยาลัยฯ โดยมีข้อตกลงให้กรรมสิทธิ์ในอาคารตกเป็นของมหาวิทยาลัยฯ ทันทีที่ลงมือก่อสร้าง และห้างฯ ได้สิทธิ ประโยชน์เป็นเวลาไม่น้อยกว่า 20 ปี นับแต่ได้เริ่มดำเนินกิจการแต่ละอาคาร โดยมีสิทธินำ อาคารดังกล่าวไปใช้ในการประกอบกิจการ ถือว่า ห้างฯ เช่าอาคารจากมหาวิทยาลัยฯ โดยชำระค่าเช่าเป็นทรัพย์สินมิใช่เงินตรา ซึ่งได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มตามมาตรา 81(1)(ต) แห่งประมวลรัษฎากร บริษัทฯ จึงไม่มีสิทธินำภาษีซื้อทั้งหมดที่เกิดขึ้นจากการก่อสร้างอาคารไปหักออกจากภาษีขายในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม เทียบได้กับแนวปฏิบัติ ตามข้อ 3 ของคำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.90/2542ฯลงวันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2542

อนึ่ง แม้ห้างฯ จะยินยอมให้มหาวิทยาลัยฯ ชำระเงินลงทุนก่อนครบกำหนดอายุตามสัญญา ตามข้อ 10 ว่าด้วยการชำระเงินลงทุนหมดก่อนอายุสัญญาจากการแบ่งผลประโยชน์ของค่าเช่า แต่การชำระเงินลงทุนดังกล่าวมิใช่เป็นการชำระค่าก่อสร้างแต่ประการใด เนื่องจากเงินได้ดังกล่าวได้รวมถึงผลตอบแทนแบ่งคืนให้แก่ห้างฯ จากค่าเช่าที่ห้างฯ ควรจะได้รับ ซึ่งได้รับ ยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม ตามมาตรา 81(1) (ต) แห่งประมวลรัษฎากร ห้างฯ จึงไม่มีสิทธินำภาษีซื้อทั้งหมดที่เกิดจากการก่อสร้างอาคารไปหักออกจากภาษีขายในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม