ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา กรณีเงินได้ของครูต่างชาติที่เข้ามาสอนในประเทศไทย

สมาคมโรงเรียนนานาชาติได้หารือเกี่ยวกับการยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของครูชาว

อเมริกัน ซึ่งเข้ามาทำการสอนในประเทศไทยเป็นเวลาไม่เกิน 2 ปี ตามข้อ 23 วรรคหนึ่ง แห่ง

อนุสัญญาระหว่างประเทศไทยกับประเทศสหรัฐอเมริกาเพื่อการเว้นการเก็บภาษีซ้อน ดังนี้

1. การยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาให้กับครูซึ่งเข้ามาทำการสอนไม่เกิน 2 ปี นั้น

หมายความว่าครูดังกล่าว จะต้องเดินทางออกจากประเทศไทยก่อนครบกำหนดเวลา 2 ปีใช่หรือไม่ และ

หากเมื่อครบกำหนด 2 ปีแล้ว ครูดังกล่าวทำงานต่อไป จะเสียสิทธิในการได้รับยกเว้น

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหรือไม่ อย่างไร

2. ครูต่างชาติที่เคยได้รับสิทธิยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในกรณีดังกล่าว และได้

เดินทางกลับประเทศของตนไปแล้ว หากครูดังกล่าวเดินทางกลับเข้ามาทำการสอนเป็นระยะเวลาไม่เกิน

2 ปีอีก จะมีสิทธิได้รับยกเว้นภาษีเงินได้ในกรณีดังกล่าวอีกหรือไม่

3. ระยะเวลา 2 ปีนั้น จะเริ่มนับตั้งแต่วันทำสัญญา หรือวันที่ครูต่างชาติเดินทางเข้ามาใน

ประเทศไทย

4. หากครูต่างชาติซึ่งมีสิทธิได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาดังกล่าว ได้เสียภาษีเงินได้

ไปโดยสำคัญผิด จะมีสิทธิขอคืนภาษีเงินได้ที่ได้เสียไปแล้วหรือไม่ อย่างไร

5. หากครูต่างชาติได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแล้ว โรงเรียนซึ่งเป็นผู้ว่าจ้าง ไม่มี

หน้าที่ต้องหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายใช่หรือไม่

6. ในกรณีที่ครูต่างชาติเข้ามาทำการสอนเกิน 2 ปี และไม่ได้รับยกเว้น

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา เงินได้ที่ครูจะต้องเสียภาษี จะรวมถึงประโยชน์เพิ่มอื่น ๆ เช่น สิทธิในการที่

ให้บุตรเรียนโดยไม่เสียค่าเล่าเรียนหรือไม่

7. หลักเกณฑ์การยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา สำหรับครูดังกล่าว จะใช้กับครูซึ่งมีถิ่นที่อยู่

ในประเทศอื่น ๆ ซึ่งมีอนุสัญญาเพื่อการเว้นการเก็บภาษีซ้อนกับประเทศไทยด้วยหรือไม่

เนื่องจากข้อ 23 วรรคหนึ่ง แห่งอนุสัญญาระหว่างประเทศไทยกับประเทศสหรัฐอเมริกาเพื่อ

การเว้นการเก็บภาษีซ้อน กำหนดว่า “An individual who visits a Contracting State

for a period not exceeding two years for the purposes of teaching or

engaging in research at a university, college or other recognized

educational institution in that State, and who was immediately before that

visit a resident of the other Contracting State, shall be exempted from tax

by the first-mentioned Contracting State on any remuneration for such

teaching or research for a period not exceeding two years from the date he

first visits that State for such purpose.” ดังนั้น กรณีข้อหารือของสมาคมฯ จึงพิจารณา

ได้ ดังนี้

1. เนื่องจากข้อ 23 วรรคหนึ่ง แห่งอนุสัญญาดังกล่าว กำหนดให้การยกเว้น

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแก่ครูชาวอเมริกัน ซึ่งเข้ามาเยือนประเทศไทยเป็นระยะเวลาไม่เกิน 2 ปี

(who visits a Contracting State for a period not exceeding two years) เท่านั้น

ดังนั้น เพื่อให้ได้รับสิทธิในการยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในกรณีดังกล่าว ครูชาวอเมริกันจะต้องมี

ระยะเวลาในการเข้ามาเยือนไม่เกิน 2 ปี กล่าวคือ จะต้องเดินทางออกจากประเทศไทย ก่อนหรือเมื่อ

ครบกำหนด 2 ปี เท่านั้น หากเมื่อครบกำหนด 2 ปีแล้ว ครูชาวอเมริกัน ยังมิได้เดินทางออกจาก

ประเทศไทย ย่อมมีผลให้ระยะเวลาในการเข้ามาเยือนเกิน 2 ปี และทำให้ครูชาวอเมริกันนั้นไม่ได้รับ

สิทธิในการยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตั้งแต่แรกที่เข้ามาเยือนประเทศไทย

2. เนื่องจากตามข้อ 23 วรรคหนึ่ง แห่งอนุสัญญาดังกล่าว กำหนดให้การยกเว้น

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา สำหรับค่าตอบแทนในการสอนสำหรับระยะเวลาซึ่งไม่เกิน 2 ปีนับแต่วันที่ครู

เดินทางเข้ามาในประเทศไทยครั้งแรก (any remuneration for such teaching or

research for a period not exceeding two years from the date he first visits

that State) ดังนั้น กรณีของครูชาวอเมริกันที่เคยได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาจากการเข้า

มาเยือนประเทศไทยครั้งแรก และได้เดินทางกลับประเทศสหรัฐอเมริกาไปแล้ว หากต่อมาครูคนดังกล่าว

เดินทางกลับมาสอนในประเทศไทยอีก แม้จะมีระยะเวลาไม่เกิน 2 ปี ย่อมไม่ได้รับยกเว้น

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสำหรับการเข้ามาสอนในครั้งที่ 2 แต่อย่างใด

3. ระยะเวลา 2 ปีนั้น เริ่มนับแต่วันที่ครูชาวอเมริกันเข้ามาเยือนในประเทศไทย (from

the date he first visits that State)

4. ในกรณีที่ครูชาวอเมริกันได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามข้อ 23 วรรคหนึ่ง แห่ง

อนุสัญญาดังกล่าว แต่ได้เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาไปโดยสำคัญผิด ครูชาวอเมริกันมีสิทธิขอคืน

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาที่ได้เสียไปโดยสำคัญผิดได้ภายในอายุความ 3 ปี นับแต่วัน สุดท้ายแห่ง

กำหนดเวลายื่นรายการภาษีตามมาตรา 27 ตรี แห่งประมวลรัษฎากร

5. ในกรณีที่ครูชาวอเมริกันได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามข้อ 23 วรรคหนึ่ง แห่ง

อนุสัญญาดังกล่าว โรงเรียนซึ่งเป็นผู้ว่าจ้าง ไม่มีหน้าที่ต้องหักภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ณ ที่จ่าย ตาม

มาตรา 50(1) แห่งประมวลรัษฎากรแต่อย่างใด

6. ในกรณีที่ครูชาวอเมริกันไม่ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามข้อ 23 วรรคหนึ่ง

แห่งอนุสัญญาดังกล่าว เงินได้พึงประเมินที่ต้องเสียภาษี รวมถึงทรัพย์สินหรือประโยชน์อย่างอื่นที่ได้รับ ซึ่ง

อาจคิดคำนวณได้เป็นเงิน เงินค่าภาษีอากรที่ผู้จ่ายเงินหรือผู้อื่นออกแทนให้ด้วย ตามบทนิยามคำว่า “

เงินได้พึงประเมิน” ตามมาตรา 39 แห่งประมวลรัษฎากร

7. หลักเกณฑ์การยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสำหรับครูชาวอเมริกันดังกล่าวข้างต้น

สามารถใช้กับครูซึ่งมีถิ่นที่อยู่ในประเทศอื่น ๆ ซึ่งมีอนุสัญญาเพื่อการเว้นการเก็บภาษีซ้อนกับประเทศไทยที่

มีข้อบทในเรื่องครูที่บัญญัติเหมือนกันด้วย เช่น ประเทศสหราชอาณาจักรอังกฤษ