ภาษีมูลค่าเพิ่ม กรณีการจดทะเบียนสำหรับสำนักงานใหญ่ที่มีหน่วยงานอยู่ในสถานประกอบการหลายแห่ง

ธนาคาร ก. จำกัด (มหาชน) ได้มีหนังสือลงวันที่ 14 กรกฎาคม 2541 ขอทราบปัญหา

ข้อกฎหมายเกี่ยวกับการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ข้อเท็จจริงสรุปได้ ดังนี้

ธนาคารฯ มีสถานประกอบการซึ่งเป็นสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่เลขที่ 3 ถนนสุขุมวิท แขวง

คลองเตย เขตคลองเตย กรุงเทพมหานคร โดยมีหน่วยงานของสำนักงานใหญ่บางส่วนได้แยกไป

ปฏิบัติงาน ณ สถานที่ต่าง ๆซึ่งหน่วยงานที่แยกไปนั้น อาจจะมีที่ทำการอิสระแยกต่างหาก หรือมีที่ทำการ

ตั้งอยู่ในอาคารเดียวกันกับสาขาของธนาคารฯ ซึ่งได้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มไว้แล้ว

หน่วยงานของสำนักงานใหญ่ที่แยกไปปฏิบัติงาน ณ สถานที่ต่าง ๆ มีทั้งสิ้น 13 หน่วยงาน

บางหน่วยงานปฏิบัติงานของสำนักงานใหญ่เฉพาะในส่วนของกิจการที่เสียภาษีมูลค่าเพิ่ม บางหน่วยงาน

ปฏิบัติงานเฉพาะในส่วนของกิจการที่เสียภาษีธุรกิจเฉพาะ และบางหน่วยงานปฏิบัติงานในส่วนของกิจการ

ที่เสียภาษีมูลค่าเพิ่มและภาษีธุรกิจเฉพาะ

จากข้อเท็จจริงข้างต้น ธนาคารฯ จึงขอทราบว่า

1. หน่วยงานของสำนักงานใหญ่ที่แยกออกไปประกอบการ ณ สถานที่ต่าง ๆ จะต้อง

จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มหรือไม่ หากต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม การระบุที่อยู่ของสถานประกอบการ

เป็นเลขที่เดียวกันกับสาขาจะมีปัญหาเกี่ยวกับสถานที่ตั้งซ้ำกับสาขาหรือไม่ และจะเป็นปัญหาในการนับ

ลำดับสาขาของธนาคารฯ หรือเพิ่มสถานประกอบการหรือไม่

2. ธนาคารฯ จะขออนุมัติให้หน่วยงานของสำนักงานใหญ่ยื่นแบบแสดงรายการและชำระ

ภาษีรวมกัน ณ สำนักงานใหญ่ โดยไม่รวมการยื่นแบบแสดงรายการของสาขา จะได้หรือไม่

จากข้อเท็จจริงดังกล่าวพิจารณาได้ดังนี้

1. บทนิยามคำว่า "สถานประกอบการ" ตามมาตรา 77/1 (20) และมาตรา 91/1

วรรคท้าย แห่งประมวลรัษฎากร หมายความว่า "สถานที่ซึ่งผู้ประกอบการใช้ประกอบกิจการเป็นประจำ

และให้หมายความรวมถึง สถานที่ซึ่งใช้เป็นที่ผลิตหรือเก็บสินค้าเป็นประจำด้วย" ดังนั้น กรณีตามข้อ 1

จึงพิจารณาได้ ดังนี้

(1) กรณีหน่วยงานบางส่วนของสำนักงานใหญ่ของธนาคารฯ ได้แยกไปปฏิบัติงาน ณ

สถานที่อื่น โดยมีที่ทำการเป็นอิสระแยกต่างหากจากสำนักงานใหญ่ ที่ทำการดังกล่าวถือเป็นสถานที่ซึ่ง

ผู้ประกอบการใช้ประกอบกิจการเป็นประจำ จึงเข้าลักษณะเป็น "สถานประกอบการ" ตามมาตรา 77/1

(20) และมาตรา 91/1 วรรคท้าย แห่งประมวลรัษฎากร ดังนั้น ธนาคารฯ จึงต้องแจ้งการ

เปลี่ยนแปลงทางทะเบียน ดังนี้

ก. กรณีที่ทำการของหน่วยงานเป็นสถานประกอบการที่ปฏิบัติงานธนาคารในส่วน

ของกิจการที่เสียภาษีมูลค่าเพิ่ม ธนาคารฯ ต้องแจ้งการเปลี่ยนแปลงทางทะเบียนก่อนเปิด

สถานประกอบการเพิ่มเติมไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน เพื่อขอรับใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับ

สถานประกอบการนั้น ตามมาตรา 85/7 แห่งประมวลรัษฎากร

ข. กรณีที่ทำการของหน่วยงานเป็นสถานประกอบการที่ปฏิบัติงานธนาคารในส่วน

ของกิจการที่เสียภาษีธุรกิจเฉพาะ ธนาคารฯ ต้องแจ้งการเปลี่ยนแปลงทางทะเบียนก่อนเปิด

สถานประกอบการเพิ่มเติมไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน เพื่อขอรับใบทะเบียนภาษีธุรกิจเฉพาะสำหรับ

สถานประกอบการนั้น ตามมาตรา 91/21 (3) แห่งประมวลรัษฎากร

ค. กรณีที่ทำการของหน่วยงานเป็นสถานประกอบการที่ปฏิบัติงานธนาคารในส่วน

ของกิจการที่เสียภาษีมูลค่าเพิ่มและภาษีธุรกิจเฉพาะ ธนาคารฯ ต้องแจ้งการเปลี่ยนแปลงทางทะเบียน

ก่อนเปิดสถานประกอบการเพิ่มเติมไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน เพื่อขอรับใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มและ

ภาษีธุรกิจเฉพาะสำหรับสถานประกอบการนั้น ตามมาตรา 85/7 และมาตรา 91/21 (3) แห่ง

ประมวลรัษฎากร

(2) กรณีหน่วยงานบางส่วนของสำนักงานใหญ่ของธนาคารฯ ได้แยกไปปฏิบัติงานโดยมี

ที่ทำการอยู่ในที่ทำการเดียวกับสาขาของธนาคารฯ กรณีดังกล่าว แม้ว่าสถานประกอบการของสาขาจะ

เป็นสถานที่ซึ่งหน่วยงานของสำนักงานใหญ่ใช้ประกอบกิจการเป็นประจำ แต่เนื่องจากธนาคารฯ ได้

จดทะเบียนสถานที่ดังกล่าวเป็นสถานประกอบการสาขาของธนาคารฯ ไว้แล้ว ธนาคารฯ จึงไม่ต้องแจ้ง

การเปลี่ยนแปลงทางทะเบียนอีกแต่อย่างใด

2. กรณีธนาคารฯ ประสงค์จะขออนุมัติให้สถานประกอบการของหน่วยงานของ

สำนักงานใหญ่ยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษีมูลค่าเพิ่มรวมกัน ณ สำนักงานใหญ่ โดยไม่รวมการยื่น

แบบแสดงรายการของสาขา ตาม 2. นั้น เห็นว่า มาตรา 83 วรรคสี่ แห่งประมวลรัษฎากร ได้กำหนด

ให้ กรณีผู้ประกอบการจดทะเบียนมีสถานประกอบการหลายแห่ง การยื่นแบบแสดงรายการและการชำระ

ภาษี ให้แยกยื่นและชำระเป็นรายสถานประกอบการ เว้นแต่ผู้ประกอบการจดทะเบียนจะยื่นคำร้องต่อ

อธิบดีขออนุมัติยื่นแบบแสดงรายการภาษีและชำระภาษีรวมกัน ณ ที่ว่าการอำเภอท้องที่แห่งใดแห่งหนึ่ง

หรือ ณ สถานที่ที่อธิบดีกำหนดและตามข้อ 5 ของระเบียบกรมสรรพากร ว่าด้วยการอนุมัติให้

ผู้ประกอบการจดทะเบียนยื่นแบบแสดงรายการภาษีและชำระภาษีมูลค่าเพิ่มรวมกัน ตามมาตรา 83

วรรคสี่ แห่งประมวลรัษฎากร พ.ศ. 2535 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบกรมสรรพากรฯ (ฉบับที่ 3)

พ.ศ. 2536 ได้กำหนดว่า "เว้นแต่อธิบดีกรมสรรพากรจะกำหนดเป็นอย่างอื่น การพิจารณาอนุมัติให้

ผู้ประกอบการจดทะเบียนยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษีมูลค่าเพิ่มรวมกันให้อนุมัติให้ผู้ประกอบการ

จดทะเบียนยื่นแบบแสดงรายการภาษีและชำระภาษีมูลค่าเพิ่มของทุกสถานประกอบการรวมกัน ณ สถานที่

แห่งใดแห่งหนึ่ง ดังนี้

ก. สำนักงานเขตท้องที่หรือที่ว่าการอำเภอท้องที่ ซึ่งสถานประกอบการที่เป็น

สำนักงานใหญ่ตั้งอยู่

ข. สำนักงานเขตท้องที่หรือที่ว่าการอำเภอท้องที่ ซึ่งสถานประกอบการที่เป็น

สาขาใดสาขาหนึ่งตั้งอยู่"

ดังนั้น กรณีตามข้อเท็จจริงของธนาคารฯ กรมสรรพากรจึงไม่อาจอนุมัติให้

สถานประกอบการของหน่วยงานของสำนักงานใหญ่ทั้ง 13 หน่วยงาน ยื่นแบบแสดงรายการและ

ชำระภาษีมูลค่าเพิ่มรวมกัน ณ สำนักงานใหญ่ โดยไม่รวมการยื่นแบบแสดงรายการของสาขา ได้แต่

อย่างใด