ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์ กรณีการโอนอสังหาริมทรัพย์คืนแก่เจ้าของ ที่คนเดิม

ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์ กรณีการโอนที่ดินของเทศบาลคืนให้แก่เจ้าของที่ดินเดิมซึ่งเป็นผู้บริจาคที่ดินให้แก่เทศบาล เนื่องจากเทศบาลมิได้ใช้ประโยชน์ในที่ดินตามวัตถุประสงค์ของผู้บริจาค โดยผู้หารือ เห็นว่า ในการจดทะเบียนให้ที่ดินที่เป็นการโอน (บริจาค) ให้แก่ทางราชการ โดยผู้ให้มิได้รับประโยชน์เป็นการตอบแทน ซึ่งได้รับยกเว้นค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม ตามมาตรา 103 ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน เมื่อทางราชการไม่ได้ใช้ประโยชน์ในที่ดินตามเจตนาของผู้ยกให้ ในการจดทะเบียนโอนคืนให้แก่เจ้าของเดิม ถือได้ว่าเป็นการจดทะเบียนเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ที่บริจาคให้แก่ทางราชการ ตามนัยมาตรา 103 ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ย่อมได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลหัก ณ ที่จ่าย ภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์ จึงขอหารือว่า ความเห็นดังกล่าวถูกต้องหรือไม่ อย่างไร นั้น

กรณีเทศบาลจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์คืนแก่เจ้าของที่ดินเดิมโดยไม่มีค่าตอบแทน กรณีดังกล่าวมีภาระภาษี ดังนี้

1. ภาษีเงินได้นิติบุคคล

เทศบาลเป็นทบวงการเมือง ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 และมีฐานะเป็นนิติบุคคล ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ 1 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. 2535 ไม่เข้าลักษณะเป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ตามมาตรา 39 แห่งประมวลรัษฎากร จึงไม่มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล ดังนั้น เมื่อเทศบาลจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินคืนให้แก่เจ้าของที่ดินเดิม พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้รับจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมจึงไม่ต้องเรียกเก็บภาษีเงินได้นิติบุคคลแต่อย่างใด

2. ภาษีธุรกิจเฉพาะ

การจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินที่รับบริจาคคืนให้แก่เจ้าของที่ดินเดิม ซึ่งเป็น ผู้บริจาค เข้าลักษณะเป็นการขายอสังหาริมทรัพย์ที่ผู้ขาย อยู่ในบังคับต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ ตามมาตรา 91/2 (6) แห่งประมวลรัษฎากร ประกอบกับมาตรา 4 (5) แห่งพระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการขายอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นทางค้าหรือหากำไร (ฉบับที่ 342) พ.ศ. 2541

3. อากรแสตมป์

กรณีที่เทศบาลจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินที่รับบริจาคคืนให้แก่เจ้าของที่ดินเดิม โดยไม่มีค่าตอบแทน ถือว่าผู้รับโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าวเป็นผู้ออกใบรับและเป็นผู้ต้องเสียอากร ตามลักษณะแห่งตราสาร 28. (ข) แห่งบัญชีอัตราอากรแสตมป์