ภาษีเงินได้นิติบุคคลและภาษีมูลค่าเพิ่ม กรณีการออกหุ้นเพิ่มทุนซึ่งมีส่วนล้ำมูลค่าหุ้นของบริษัทมหาชนจำกัด

บริษัทฯ ประกอบกิจการให้บริการด้านสินเชื่อเพื่อผู้บริโภคในประเทศไทยมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2539 ขณะนี้บริษัทฯ มีแผนการที่จะดำเนินการเพิ่มทุนจดทะเบียนโดยการออกหุ้นสามัญเพิ่มทุนซึ่งมีส่วนล้ำมูลค่าหุ้น โดยวัตถุประสงค์ ของการเพิ่มทุนเนื่องจากบริษัทฯ ได้ขยายการให้บริการในธุรกิจสินเชื่อเพื่อผู้บริโภคซึ่งต้องการเงินทุนเป็นจำนวนมาก ในการบริหารกิจการ แต่ทุนจดทะเบียนของบริษัทฯ ยังอยู่ในระดับต่ำมาก ประกอบกับเงินทุนส่วนใหญ่ของบริษัทฯ ได้มาจากการกู้ยืมจากสถาบันการเงินและการออกหุ้นกู้ เพื่อให้บริษัทฯ มีสภาพคล่องทางการเงินเพื่อใช้เป็นเงินทุน หมุนเวียนในการประกอบธุรกิจ บริษัทฯ จึงมีความจำเป็นที่จะต้องรักษาความมั่นคงทางการเงินไว้ตลอดเวลา ดังนั้น เงินที่บริษัทฯ จะได้รับจากการเพิ่มทุนนั้นจะสามารถช่วยให้ลดต้นทุนทางการเงินจากการกู้ยืมเงินสถาบันการเงิน เพิ่มความแข็งแกร่งทางการเงินและความน่าเชื่อถือของบริษัทฯ ได้ ปัจจุบันบริษัทฯ ได้รับแจ้งอย่างไม่เป็นทางการ จากผู้ถือหุ้นว่า ผู้ถือหุ้นทั้งหมด ตกลงกันในเบื้องต้นที่จะดำเนินการเพิ่มทุนของบริษัทฯ โดยวิธีการออกหุ้นสามัญ เพิ่มทุน โดยมีส่วนล้ำมูลค่าหุ้นเพื่อนำเงินทุนที่ได้รับมาใช้ในการขยายธุรกิจของบริษัทฯ ผู้ถือหุ้นรายใหญ่เข้าใจว่า การออกหุ้นสามัญโดยมีส่วนล้ำมูลค่าหุ้นเป็นวิธีการที่เหมาะสมที่สุดในการเพิ่มทุนของบริษัทฯ เนื่องจากจะไม่มี การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างผู้ถือหุ้นและสิทธิออกเสียง

บริษัทฯ เห็นว่า การเพิ่มทุนโดยการออกหุ้นสามัญเพิ่มทุนโดยมีส่วนล้ำมูลค่าหุ้นของบริษัทฯ ตามที่กล่าว ข้างต้นนั้น ไม่ถือเป็นเงินได้พึงประเมินของบริษัทฯ จึงหารือว่า ความเข้าใจดังกล่าวถูกต้องหรือไม่

กรณีบริษัทฯ ขายหุ้นเพิ่มทุนของบริษัทฯ ให้แก่ผู้ถือหุ้นในราคาเกินกว่ามูลค่าหุ้น (ราคาที่เกินกว่าที่ปรากฏ ในใบหุ้น) ราคาของหุ้นเฉพาะส่วนเกินกว่ามูลค่าหุ้น ไม่ถือเป็นเงินได้จากการประกอบกิจการหรือเนื่องจาก การประกอบกิจการของบริษัทฯ หากแต่เป็นส่วนของทุนของบริษัทฯ จึงไม่ต้องนำมาคำนวณกำไรสุทธิเพื่อเสีย ภาษีเงินได้ และไม่ใช่รายรับที่ต้องนำไปคำนวณเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม แต่หากปรากฏข้อเท็จจริงเพิ่มเติมว่า บริษัทฯ ได้ออกหุ้นเพิ่มทุน โดยมีวิธีการที่ไม่เป็นไปตามกฎหมาย หรือมีการกำหนดราคาหุ้นเพิ่มทุนให้มีราคาส่วนเกินกว่า มูลค่าหุ้นเกินความเป็นจริง หรือมีเจตนาอำพรางในการออกหุ้นเพิ่มทุน เช่น เพื่อเป็นเงินให้เปล่า เงินอุดหนุน และ เงินช่วยเหลืออื่นใด เป็นต้น ราคาส่วนเกินกว่ามูลค่าหุ้นที่เกินกว่าความเป็นจริงอาจถือเป็นเงินได้ของทั้งบริษัทฯ ผู้ออกหุ้นเพิ่มทุนและผู้ซื้อหุ้นเพิ่มทุน