อากรแสตมป์ กรณีการปิดอากรแสตมป์ในสัญญากู้ยืมเงิน

หน่วยงานของรัฐซึ่งมีวัตถุประสงค์เป็นองค์กรกลางรับผิดชอบดูแลการบริหารจัดการสินค้าเกษตรบางอย่างของประเทศ มีอำนาจในการประกอบธุรกิจเกี่ยวกับสินค้าเกษตรดังกล่าว ให้กู้ยืมเงินเพื่อประโยชน์ในการดำเนินการตามวัตถุประสงค์ และจัดตั้งบริษัทจำกัดหรือบริษัทมหาชนจำกัดเพื่อประกอบธุรกิจเกี่ยวกับสินค้าเกษตรดังกล่าว ตามพ.ร.บ. ของหน่วยงาน ได้นำเงินกองทุนของหน่วยงานออกให้กู้ยืมแก่เกษตรกรเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายสำหรับประกอบอาชีพ และให้กู้ยืมแก่สถาบันเกษตรกรและผู้ประกอบกิจการเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายสำหรับการดำเนินการที่เกี่ยวข้องกับสินค้าเกษตรดังกล่าว โดยผู้กู้มีหน้าที่ต้องชำระต้นเงินและดอกเบี้ยคืนในอัตราดอกเบี้ยต่ำภายในระยะเวลาที่กำหนด และดอกเบี้ยที่ได้รับจากการให้กู้ยืมเงินดังกล่าวจะนำเข้าเป็นรายได้ของกองทุนของหน่วยงาน โดยไม่ต้องนำส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดินตาม พ.ร.บ. ของหน่วยงาน จึงขอหารือว่า การนำเงินจากกองทุนของหน่วยงานออกให้กู้ยืมสำหรับกรณีดังกล่าวเข้าลักษณะเป็นการใช้ทุนหรือทุนหมุนเวียนเพื่อประกอบการพาณิชย์ที่หน่วยงานต้องเสียอากรแสตมป์หรือไม่

กรณีหน่วยงานของรัฐได้ทำสัญญาให้กู้ยืมเงินโดยนำเงินจากกองทุนออกให้กู้ยืมแก่เกษตรกร สถาบันเกษตรกรและผู้ประกอบกิจการตามวัตถุประสงค์ของหน่วยงาน และได้รับค่าตอบแทนจากดอกเบี้ย ซึ่งจะตกเป็นทุนในการดำเนินการของกองทุนโดยไม่ต้องนำส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน นอกจากนี้หน่วยงานยังมีอำนาจกระทำกิจการต่าง ๆ เช่น ประกอบธุรกิจเกี่ยวกับสินค้าเกษตรบางอย่าง ให้กู้ยืมเงินเพื่อประโยชน์ในการดำเนินการตามวัตถุประสงค์ของหน่วยงาน จัดตั้งบริษัทจำกัดหรือบริษัทมหาชนจำกัดเพื่อประกอบธุรกิจเกี่ยวกับสินค้าเกษตรบางอย่าง เป็นต้น กรณีนี้ สัญญากู้ยืมเงินดังกล่าวเข้าลักษณะแห่งตราสาร 5. กู้ยืมเงิน แห่งบัญชีอัตราอากรแสตมป์ แม้ว่าหน่วยงานผู้ให้กู้ ซึ่งเป็นฝ่ายที่ต้องเสียอากรจะเป็นองค์การของรัฐบาลตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งกิจการของรัฐตามมาตรา 2 แห่งประมวลรัษฎากร แต่เนื่องจากหน่วยงานมีการใช้ทุนหรือทุนหมุนเวียนเพื่อประกอบการพาณิชย์ ดังนั้น การทำสัญญาให้กู้ยืมเงินดังกล่าวจึงไม่ได้รับยกเว้นอากรแสตมป์ตามมาตรา 121 แห่งประมวลรัษฎากร